تبلیغات
آخرین مطالب مقالات و اخبار نظامی ایران و جهان - گزارشی کوتاه از عملکرد موشک ضدسطحی AS-12
آخرین مطالب مقالات و اخبار نظامی ایران و جهان


مرتبه
تاریخ : یکشنبه 27 دی 1394
مقدمه

هوادریای ارتش ج.ا.ا، پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به سه نمونه بالگرد دریایی مجهز شده بود.
بالگردهای AB212 به منظور انجام عملیات ترابری سبک و ضدسطحی توسط موشکهای AS-12
بالگردهای SH3D به منظور انجام عملیات ترابری، تجسس و نجات (SAR) و ضدزیرسطحی مجهز به تجهیزات کشف و نابودی زیرسطحی ها
و بالگردهای RH53D به منظور انجام عملیات ترابری سنگین و مین روبی با دستگاه های مین روب مارک 105

در این مقاله، مستند به گزارشها و اسناد موجود در آرشیو دفاع مقدس نداجا، عملکرد موشک های AS-12 نصب شده برروی بالگردهای ضدسطحی، در چند ماهه نخست جنگ تحمیلی مورد بررسی کوتاه قرار میگیرد.

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تعداد قابل توجهی از موشکهای AS-12 به خدمت نیروی دریایی ایران درمیاید و مسئولان و فرماندهان نظامی حساب ویژه ای روی عملکرد این موشکها در انهدام اهداف کوچک دریایی اعم از قایقهای گشتی، و ناوچه های ساحلی،  باز می کنند.
تمریناتی هم چه توسط پرسنل زمینی و خدمه فنی جهت نصب و تست موشکها و چه توسط خلبانان بمنظور هدفگیری و پرتاب انجام شده بود اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و وقوع ماجراها و شرایطی که نیازی به ذکر نیست، سطح آمادگی تجهیزات و پرسنل به شدت کاهش پیدا میکند. بطوریکه در گزارش ایستگاه یکم هوادریا (بوشهر) مطابق سند شماره 590126040، مورخ 26 فروردین 59 آمده است:

«آمادگی بالگردهای ضدسطحی AB-212 بدین صورت است که در حال حاضر تعداد 2 فروند از این نوع بالگردها جهت پرتاب موشک AS-12 آماده بوده و دو فروند دیگر نیز در حال انجام اقدامات لازم و کسب آمادگی می باشند. ضمنا 4 فروند دیگر از این نوع جهت انجام عملیات هلی برن در خط پرواز مستقر هستند و این نوع بالگرد قادر است 8 نفر را در مسافت نزدیک و 6 نفر را در مسافت دور با تجهیزات کامل جابجا نماید. در ضمن موشکهای AS-12 فقط در شرایط جوی مناسب و دید خوب قابل پرتاب می باشند.»

در این گزارش اشکالاتی به شرح زیر در کاربرد و کارایی این موشکها (درعملیات مشترک با ناوها و ناوچه های نداجا بویژه ناوشکنهای ببرو پلنگ) قید شده بود که ایستگاه یکم هوادریا درخواست نموده بود که در طرح ریزی های عملیاتی این اشکالات درنظر گرفته شوند.

«1- می بایستی بالگرد در هنگام پرتاب موشک عملا در فاصله حدود 6000 یارد از هدف قرار گیرد که این فاصله برای بالگرد خطرات جدی درپی خواهد داشت.
2- برای پرتاب اولین موشک لازم است که حداقل مدت تقریبی 60 ثانیه از لحظه رویت اکوی بالگرد بر روی صفحه رادار ناو کنترل کننده تا پرتاب موشک بگذرد که زمانی طولانی است.
3- رادارهای موجود در بالگردهای ضدسطحی AB-212 بدون بررسی لازم بر روی این بالگردها نصب شده و فاقد کارایی عملیاتی می باشند و از طرف دیگر در بالگردهای ضدسطحی کاربر رادار در نظر گرفته نشده است.
4- به دلیل سقف کوتاه پروازی بالگرد جهت پرتاب موشک (زیر 500 پا) ناو کنترل کننده جهت هدایت بالگرد به ناچار از رادار سطحی استفاده می نماید که این امر موجب نزدیک شدن ناو کنترل کننده به هدف می گردد.
5- .....  همچنین بالگردهای AB-212 به دلیل نداشتن AFCS قادر به انجام ماموریت در شب بر روی دریا نمی باشند.»




نخستین ماموریت

درپی اطلاعیه ستاد نداجا مبنی بر برگزاری مانور دریایی در منطقه شمال غربی خلیج فارس توسط کشور عراق و تیراندازی حقیقی از تاریخ 30 فروردین 59 الی 4 اردیبهشت 59، کمیسیونی در منطقه دوم دریایی بوشهر تشکیل می شود تا هماهنگی ها لازم را انجام دهد. در پایان این جلسه دستورالعملی صادر و به همه یگانهای نظامی منطقه ابلاغ میشود که در بخش وظایف ایستگاه هوادریا  آمده است.

«1- دو فروند بالگرد AB-212 مجهز به موشک آمادگی عملیاتی در روز را داشته باشند.
2- این بالگردها گشت نزدیک منطقه عملیاتی تحت کنترل ناو سرفرماندهی با توجه به بند 1 وظایف ناوتیپ هفتم را بصورت غیرمنظم به انجام رسانند.
3- بالگردهای یاد شده عملیات رزمی روز را بصورت هم آهنگ شده با ناو سرفرماندهی انجام دهند.»

مشکل عمده بالگردها در این ماموریت، برد کم عملیاتی آنها بود. درواقع بالگردها برای انجام صحیح و کامل ماموریت به نشست و برخاست از ناوشکنهای ببر یا پلنگ که توانایی پذیرش آنها را داشتند، نیازمند بودند؛ که البته به علت نبود فرصت کافی جهت آماده کردن و اعزام ناوشکنهای فوق به بوشهر، ماموریت گشت عمدتا توسط بالگردهای SH انجام شد.




تشکیل نیروی رزمی 421؛ نخستین عملیات رزمی و اولین سانحه

نیمه شب سی شهریور 59، نیروی رزمی 421 بعنوان سرفرماندهی نیروی دریایی در منطقه جنوب با تحت امر گرفتن کلیه یگانهای نداجا در منطقه، به فرماندهی جانشین نداجا، ناخدایکم مصطفی مدنی نژاد در بوشهر تشکیل شد تا کلیه امور رزمی و پشتیبانی نیروی دریایی را در منطقه جنوب مدیریت و هدایت کند.

بعنوان نخستین دستور عملیاتی، به هوادریای بوشهر دستور داده شد در ساعت 5 صبح همانروز تعداد 4 فروند بالگرد ضدسطحی در دو گروه جهت انهدام یکانهای دریایی کشور عراق به دهانه اروند رود اعزام شوند  و پس از درگیری با یکانهای سطحی مذکور و انجام سوخت گیری در ماهشهر، مجددا به بوشهر مراجعت کنند. همچنین به پایگاه ششم بوشهر ابلاغ شد تا دو فروند فانتوم به منظور پشتیبانی از عملیات ضدسطحی و دو فروند دیگر به منظور برقراری پوشش هوایی منطقه آماده استفاده آنی باشند.
همچنین به کلیه شناورهای خودی دستور داده میشود تا از منطقه درگیری دور شده تا شناسایی شناورهای عراقی آسانتر باشد.

هدف اصلی دو فروند ناوچه اوزا که یکی در حوالی بویه 14 به گل نشسته و دیگری در اطراف آن ناوچه در حال گشت و محافظت است، بود. همچنین قرار بود سایر یگانهای شناور عراقی در منطقه نیز در صورت امکان منهدم شوند.

بالگردها اعزام میشوند ولی با توجه به وضعیت جوی و مه گرفتگی منطقه و ناکارآمدی رادار بالگردها که قبلا اشاره شد، موفق به کشف اهداف اصلی نمیشوند و به ناچار به آبادان برمیگردند تا با سوختگیری مجددا به منطقه برگردند.

در راه بازگشت و در 5 مایلی جنوبشرقی آبادان، درساعت 0650، بالگرد شماره 411 دچار سانحه شده، سقوط میکند. که در نیتجه نخستین سانحه هوادریا رقم خورده و منجر به شهادت هر سه سرنشین بالگرد میشود.


اسامی شهدا:

ناخدا سوم خلبان عسگر محتاج (خلبان یکم)
ناوبانیکم خلبان سید مصطفی عزیزی (خلبان دوم)
مهناوی یکم فنی هوایی محمود علی گردکانی (کروچیف)


به دنبال این حادثه نیروی رزمی 421 با درخواست از پایگاه ششم شکاری بوشهر، دو فروند فانتوم مسلح به موشک ضدسطحی ماوریک را جهت انهدام ناوچه ها اعزام میکند که فانتوم ها تنها موفق به شکار یکی از آن ها میشوند.



پایان قسمت اول .....



طبقه بندی: ایران،  دفاع مقدس-عملیات ها -خاطرات، 
ارسال توسط مصطفی نداف
آرشیو مطالب
نظر سنجی
عملکرد این وبلاگ را چگونه ارزیابی می کنید؟





پیوند های روزانه
تبلیغات

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ