تبلیغات
آخرین مطالب مقالات و اخبار نظامی ایران و جهان - مقدمه ای بر توپولف های عراقی(قسمت اول)
آخرین مطالب مقالات و اخبار نظامی ایران و جهان


مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 18 شهریور 1395
مقدمه ای بر توپولف های عراقی

تصویری از وضعیت فعلی پایگاه هوائی Zyabrovka



بر اساس توافق نامه ای در دسامبر سال 1972 ، اتحاد جماهیر شوروی سابق متعهد شد تا خلبانان عراقی را برای پرواز با بمب افکن توپولف TU-22 Blinder آموزش داده و با توجه به حساسیت های امنیتی این بمب افکن ها برای شوروی و بمنظور جلوگیری از اختلاط خلبانان روس و عراقی در پایگاه های نیروی هوائی شوروی سابق ... آن کشور ترجیح داد تا پایگاهی را به صورت اختصاصی برای آموزش خلبانان عراقی اختصاص دهد ... پایگاه مورد نظر  Zyabrovka نام داشت و در جمهوری روسیه سفید واقع گردیده بود . بخش های مختلف این پایگاه عبارت بودند از :
1-     بخش اداری
2-     بخش آموزش پرواز ( شامل 12 استاد )
3-     بخش ترجمه
4-     یگان حفاظت اطلاعات و امور وابسته
5-     دو بخش ناوبری هوائی
6-     سه فروند توپولف TU-22R و سه فروند آموزشی سری U
7-     واحد پشتیبانی و مهندسی
علاوه بر بخش های فوق به صورت طبیعی واحدهائی جهت خدمات و تسهیلات و تاسیسات دیگری مانند رادار و مخابرات نیز وجود داشت ...

آموزش ها به صورت پزسنل مختلط روس و عرب انجام می شد و به ندرت پروازی با خدمه عرب عراقی یا لیبیائی به صورت کامل صورت می گرفت . تمام پروازها هم در روز انجام می پذیرفت ... آنهم با همراهی خدمه روس ...

دو مهمانسرا ، یکی برای کارشناسان روس و دیگری برای پذیرائی از خلبانان عراقی و خانواده هایشان در محل پایگاه ساخته شد ... ساخت اطاق ها ، تقسیمات داخلی ، رنگ و اثاثیه این آسایشگاه نیز بر طبق نظر دولت عراق صورت گرفت و با ورود  خانواده های عراقی چندین بار دستخوش تغییراتی گردید .

نخستین خانواده های عراقی که وارد پایگاه شدند لباس های تابستانی بر تن داشتند در حالیکه دمای هوا 20- زیر صفر بود و روسها بناچار با پتو به استقبال آنها رفتند و آنها را به مهمانسرا بردند ... در شوروی خلبانان با مشکل ذبح اسلامی و نیز غذای مخصوص خلبانان مواجه شدند که قبلا حساب آن را نکرده بودند . این مورد نیز با اختصاص مکانی در پشت مهمانسرا برای خرید و ذبح گوسفندان از بازار محلی (که در آن زمان قیمت بالائی هم داشت) حل شد . برای نگهداری گوشت ها نیز سردخانه خریداری گردید .  

افسران عرب را در میان افسران روس ملاحظه می فرمائید.


اولین سری خلبانان عراقی در سال 1973 و پس از آنها خلبانان لیبیائی در سال 1975 به Zyabrovka اعزام شدند . آخرین سری خلبانان عراقی هم در سال 1984 وارد پایگاه مذکور شدند که در میان آنها خلبانی با 23 سال سن وجود داشت که کم سن ترین خلبان توپولف در دنیا محسوب می شد و با افتخار عنوان می کرد که اهل زادگاه صدام حسین رئیس جمهور وقت عراق بوده است ... به طور کلی خلبانان عرب از هوای مه آلود هراس داشتند چرا که در کشورشان به ندرت با چنین وضعیتی مواجه می شدند .  


هواپیماهائی که خلبانان عراقی با آنها آموزش می دیدند از نوع TU-22 A بوده که همگی از نخستین سری تولید شده این بمب افکن ها بودند که از خدمت نیروی هوائی شوروی خارج و به کارخانه کازان اعزام شدند تا به طور کامل اورهال و بازآرائی شده و سپس به عراق و لیبی ارسال شدند ... بدلیل وضعیت خاص این هواپیماها و شرایط آب و هوائی عراق و گرمای شدید آن کشور و با توجه به اینکه این هواپیماها در معرض مستقیم عوامل جوی و مخصوصا گرد و خاک منطقه قرار داشتند ، این پرندگان همیشه دچار نقص فنی و اشکال مخصوصا از ناحیه سوخت و هیدرولیک می شدند و لازم بود تا به صورت مداوم مورد رسیدگی و سرویس قرار بگیرند تا بتوانند در شرایط آمادگی مطلوب قرار داشته باشند  ...


افسران لیبیائی که در سال 1975 جهت آموزش وارد پایگاه Zyabrovka



از خلبانان و کادر فنی لیبیائی با تنبلی و نادانی یاد می شد که بعضا تنبیه می شدند ... اما نامی از عراقی ها در این زمینه برده نمی شود ... ولی گفته شده که سلسله مراتب بینشان برقرار بود و خلبانان عراقی که خیلی جانشان را دوست داشته اند به محض بروز کوچکترین مشکلی بلافاصله از هواپیما خارج می شده اند ...!

در سال 1993 مرکز آموزشی Zyabrovka به دلیل عدم نیاز به طور کامل تعطیل شد چرا که عمر بمب افکن های TU-22 به پایان رسیده و دیگر در عراق و لیبی هواپیمای توپولفی وجود نداشت ...

تعداد کل بمب افکن های توپولف TU-22 عراق که در سال 1973 به آن کشور تحویل شدند 14 فروند بوده که دو فروند از آنها آموزشی بوده اند . نیروی هوائی عراق این تعداد بمب افکن را در قالب دو گردان پروازی 18 و 36 هر کدام با هفت فروند بمب افکن سازماندهی نمود .
گردان 18 : به فرماندهی مرحوم سرگرد خلبان مهدی محسن الصباغ و دارای هفت فروند بمب افکن توپولف TU-22 به شماره های 9 (بعنوان هواپیمای آموزشی) و 10 ، 11 ، 12 ، 13 ، 14 ، 15 بعنوان هواپیماهای عملیاتی

گردان 36 : به فرماندهی مرحوم سرگرد خلبان عصمت شوكت الخفاف و دارای هفت فروند بمب افکن توپولف TU-22 به شماره های 16 (بعنوان هواپیمای آموزشی) و 17 ، 18 ، 19 ، 20 ، 21 ، 22 بعنوان هواپیماهای عملیاتی . این دو گردان پروازی تا قبل از آغاز جنگ با ایران عملیاتی بوده اند.

بمب افکن شماره 13 جمعی گردان 18 قبل از جنگ ایران و عراق بدلیل قفل نشدن چرخ جلو در هنگام فرود دچار سانحه شده و بخش زیرین دماغه هواپیما با باند فرودگاه برخورد نموده بود. این سانحه که در سال 1980 رخ داد سبب شد تا این هواپیما زمین گیر شده و تا آن زمان طرف روس هم از تعمیر آن خودداری می نمود. بمب افکن شماره 13 تنها پرنده زمینگیر این ناوگان به شمار می رفت .


اندکی پس از ورود ناوگان توپولف TU-22 به پایگاه هوائی الهضبة (تموز ) الحبانیة ، جنگ اکتبر 1973 بین اعراب و اسرائیل در گرفت و با وجود آنکه هنوز گردان های پروازی توپولف ها به طور کامل مستقر و عملیاتی نشده بودند ، تعدادی از هواپیماها مجهز و آماده عملیات در عمق اراضی فلسطین اشغالی شدند که با اعلام آتش بس در جبهه سوریه و مصر ، انجام عملیات این بمب افکن ها متوقف گردید .

نخستین عملیات رزمی این بمب افکن ها در سال 1974 بود که در درگیریها بر علیه کردها مشارکت داشتند . بنا بر اطلاعات تائید نشده یکی از بمب افکن ها سرنگون گردید و مشخص شد که تمام خدمه هواپیما اهل آلمان شرقی بوده اند. بمب افکن های TU 22 در نخستین ماه های آغازین جنگ ایران و عراق به شکل بسیار گسترده ای مورد استفاده قرار گرفتند. در جریان جنگ 8 ساله بین دو کشور حداقل سه فروند از توپولف های عراقی  توسط سامانه های موشکی هاوک و شکاری های F 14 مورد اصابت واقع گردیدند اما به هر حال توپولف ها توانستند تهران پایتخت ایران را مورد حمله قرار دهند. بنا به برخی گزارشات توپولف های عراقی در اوایل جنگ در سال 1980 به یمن منتقل شدند اما در اکتبر همان سال مجددا به عراق بازگشتند. پایگاه اصلی این بمب افکن ها الحبانیه یا التقدم و یا التموز ( هر سه نام مربوط به یک پایگاه می باشد ) بوده که گاهی اوقات در پایگاه الولید H3 نیز استقرار می یافتند .

در سال 1984 نیروی هوائی عراق گونه جدیدی از بمب افکن های توپولف موسوم بهTu-22KD/KDP  که مجهز به یک رادار هدایتگر برای پرتاب موشک های دوربرد بود را دریافت نمود ( ظاهرا خدمه این گونه جدید از توپولف ها روسی بوده اند ) .  در مجموع 4 فروند بهTu-22KD/KDP  با بیش از  200 فروند موشک Kh-22  و Kh-22M/MA  به عراق تحویل شد که در خلال سالهای آتی بر علیه شهرهای بزرگ و اهداف راهبردی ایران مورد استفاده قرار گرفتند.

گزارشات تائید نشده ای از جایگزینی گام به گام بمب افکن های توپولف با بمب افکن های جدید سوخوی SU-24 در اواخر دهه 1980 حکایت دارد . برخی منابع تعداد توپولف های باقیمانده در پایان جنگ ایران و عراق را بین 5 تا 8 فروند تخمین زده اند اما حداقل سه فروند از بمب افکن های Tu-22K در جریان جنگ نابود شده اند . در ژانویه سال 1991 حدود 5 فروند توپولف TU-22 هنوز عملیاتی بوده اند که تمام آنها در جریان عملیات طوفات صحرا توسط بمب افکن های رادار گریز استایلث F-117 بر روی زمین منهدم شدند که در میان آنها یک بمب افکن آموزشی Tu-22U دیده می شد .



محل برگزاری کلاسهای آموزشی توسط افسران روس

افسر خلبان عراقی به نام واعد ( سمت چپ ) به همراه افسر روس رازینکوف ( راست ) در سال 1980 در پایگاه هوائی Zyabrovka .  نام کامل این خلبان عراقی ستوانیکم وعد عبوش سلطان است .

سروان عراقی به نام جودت ( سمت راست ) به همراه افسر روس رازینکوف ( چپ ) در سال 1980 . نام کامل این افسر عراقی هم سروان ناوبر جوده درویش احمد است . هر دو افسر عراقی اندکی بعد و در جریان یک پرواز آموزشی کشته شدند . استاد خلبان روس کنترل هواپیما را از دست داد و با چتر هواپیما را ترک کرد در حالیکه خلبان و ناوبر عراقی را در هواپیما جا گذاشت و آنها هم فرصتی برای بیرون پریدن نیافتند .!  پایگاه هوائی Zyabrovka

یک فروند توپولف 22 عراقی به شماره سریال 15 یا 16 که اندکی پس از پایان جنگ ایران و عراق برای بهینه سازی به شوروی سابق اعزام شد .


دوستان این مقاله در اصل مقدمه ای است بر شرح یکی از عملیاتهای بمب افکن های توپولف Tu-22U عراقی برفراز خاک ایران که با هدف حمله به فرودگاه و پایگاه هوائی مهرآباد صورت گرفت . ترجمه این مقاله به پایان رسیده و انشاا... به زودی در اختیار دوستان قرار خواهد گرفت .


طبقه بندی: دفاع مقدس-عملیات ها -خاطرات،  هواپیماهای بمب افکن، 
ارسال توسط مصطفی نداف
آرشیو مطالب
نظر سنجی
عملکرد این وبلاگ را چگونه ارزیابی می کنید؟





پیوند های روزانه
تبلیغات

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ